Ochtendkop, 2015, bewerkte foto

Zenuwpil

Als alles lust is, dan breekt het zweet met gemak nat uit.
Zwijgen zou werkzaam zijn, maar dat kan alleen met de mond van
een zonderling. Die schrijven mooie brieven voor geld. Tenminste
dat vertelde de nacht mij eens.
Diezelfde nacht vond ook dat dieren de stilte ontsierden, daar was
ik het ook al niet mee eens. Geluiden kunnen nooit ontsieren, ze
zijn er. Een verse regenbui schildert de opspattende plassen.
Ja toch?
Kom nu maar met je applaus, al is het hier niet op zijn plaats.
Als iets mooi is uit zichzelf hoeft het geen uitvergroting.
Het is vanzelfsprekend waar. Bewaar dat handgeklap maar voor
iets anders. De wolken zullen boten botsen en daarna weer andere
vormen aannemen.
Aanname is toch al zoiets vreemds.
Soms meende ik vreemd genoeg de wimpers van een wandelaar
te horen. Ik hoorde een soort ontredderd zingen, zo lichtvoetig
had ik het nog nooit gehoord. Een beetje zenuwachtig, prachtig!

Mijn nervenman is een supersnelle man. Hij is ruimdenkend.
Luie geesten begrijpen hem niet. Hun trage geest bedwelmt hun
altijd te dichtbije horizon. Met een weemoedig gebaar herkauwen
ze hun oude vruchten. Het doet pijnlijk zeer, als een vals gebit met
foute etensresten. Je zou er gestoord van kunnen worden als je
zwakker was.

Hoekwerk, 2015, bewerkte foto

Zacht en eros

Op een zolder vindt ik een oude foto en stop het snel in mijn
zak. Oude foto’s op zolder zijn cryptisch en bewaren achterop
geheimen. Thuis lees ik:

Alles blijft, niets gaat verloren, denk je.
Alles is terg te vinden langs de wegen.
Je naait je een beschermend masker.
Je kleed je om onheil af te weren.
Je verzamelt dieren rond je huis.
Je noteert en registreert alle geluiden.
Je steelt alle bagage uit het alledaagse.

Daarna kwamen er nog een paar doorgehaalde zinnen. De persoon
die dit ooit heeft geschreven moet wel goed georganiseerd zijn. Hij
of zij zocht naar een geordend evenwicht, maar twijfelde ook aan
van alles. Dat zie je door de toevoeging in de eerste zin: denk je.
Er spreekt een zekere teleurstelling uit, misschien. Al doe je nog zo
best, het zal nooit zo gaan als jij wilt, zoiets.
Later vond ik nog iets:

Er zijn problemen met het licht.
Soms verzwakt het licht in geringe mate.
Ik ben de enige die het merkt.
De laatste dagen wordt het erger.
Soms werkt het licht niet op de overloop.
Ik steek vooraf kaarsjes aan.
Zet die bij een foto van Suuz.

Vreemd, vooral het laatste woord.
Dat Suuz prikkelde mij. Wie is toch die Suuz? Een zus?
Ik voel aan dat het hier om een geliefde gaat. Een geheime liefde.
Een onontkoombare liefde van hetzelfde geslacht. Ik weet het nu
zeker. Niet dat ik dat erg vind. Integendeel, zo lang ik maar het
gevoel heb dat alles een belangrijke rol kan spelen in mijn fantasie
ga ik door met de spokende aanjagers, associatie sentimenten, pra-
tende monden, oude elementen. Zo maak ik mijn verhaal.
Even kijken of ik mezelf ergens heb tegengesproken.
Valt alleszins mee, zo te zien.

Kleurlat, 2015, bewerkte foto

Nieuwe start

Licht moest er komen in het huis en licht kwam er. Licht en hoogte.
Ademruimte. Hij wou een huis waar hij alles nieuw was. Een huis
zonder herinneringen.
Want wat heb je aan herinneringen? Misschien zijn een paar van
belang. Zijn herinnering liet hem allang in de steek. Hij zou alles
willen vergeten en alleen maar poëzie en wat anders willen schrij-
ven. Het liefst met hersenen die even gevoelig zijn als de huid van
de vingers van blinden.
Je kunt jezelf net zo veranderen als de ruimte rondom was zijn
stelling. Sterker nog: je kunt zelfs zeggen dat niets je meer pakt
zonder daarbij ongelukkig te zijn.
Dus schreef hij over gelukkige gedachten op gelukkige dagen.
Op het schoolplein voetbalden kinderen in trainingspakken. Verderop
had een werkster een hoop dorre bladeren in brand gestoken. De
herfst rook lekker. Het knetterde grote regendruppels. Men ging nog
lang niet naar huis. De plant stond nog midden op de tafel. De stad
werd steeds bonter, het weer steeds zonniger.

Om kort te gaan, hij luisterde die dag veel naar muziek.
Hij had een rustgevende plaat van Pink Floyd, waarop je heerlijk
kon insluimeren en ver wegdromen. Blauwe wolkjes verschenen
vanzelf in de woonkamer. Zachtmoedige dieren nestelden zich
voorzichtig tegen hem aan. Mooie kleuren ontwikkelden zich traag.
Hij was onder de indruk van zichzelf. Moest er bijna van huilen.
Amper tien minuten later stortte hij in het voorbijgaan in. Zomaar.
Tot hier was de lat gekleurd. Je moet nooit verder gaan als de
bocht. Verderop wordt je overal herkend en bekeken.
Hij voelde zich te klein voor deze grote ruimte.
Deed het licht uit. Sloot de ogen.
Puntjes groen en geel passeerden in een heftige krioel.
Hij voelde zich een in stukken getrokken stotterwoord.

Het geheim, 2015, bewerkte foto

Familietalent

Een vader zorgde goed voor zijn kinderen. Hij las hen voor uit
romans en de strips uit de krant. Hij hield ervan de spanning op
te voeren met legendes over heidense goden. Lekker de stuipen
op het lijf jagen met spookverhalen door rare stemmetjes op te
zetten was hem niet vreemd. Maar toen zijn vrouw Laura na zeven
jaar huwelijk stierf aan tuberculose, hij was toen vijf jaar oud, viel
hij steeds vaker ten prooi aan depressies.

Eigen schuld hoor ik je zeggen, God straft onherroepelijk al het
kwade. Dat hij haar niet kon redden ondanks zijn gave en vurige
gebeden raakte hem diep. Een oudste zus (K) van mijn moeder
nam de meeste taken over. Zo ging dat vroeger.
Gelukkig bezat die nieuwe moeder artistieke talenten en moedigde
de kinderen aan in hun voorliefde voor tekenen. Hij had groot geluk.
Toch was hij geen wonderkind, pas later in mijn adolescentie kwam
zijn buitengewone gave aan het licht.

Hoe dan ook hij haalde vanaf het begin mijn thema’s als vanzelf-
sprekend uit zijn onmiddellijke omgeving: de mensen en het interieur
van mijn huis, nauwkeurige studies van kopjes en sleutels, van
apothekersflesjes en muntstukken, of zelfs zijn eigen hand.
De plotselinge komst van K. als moederfiguur verzachtte de trau-
matische ervaring van de dood van zijn moeder. Af en toe maakte
hij er een werkje over en noemde het Buiten de Poort.
Daarna hield hij zich bezig met de specifieke gelaatstrekken. Dankzij
foto’s kon hij veel vastleggen. Hij streefde niet naar gelijkenis. De
emotie was hem liever, weg met het realisme, daar heb je wel foto-
grafen voor.
Technisch gezien waren de tekeningen goed of vrij goed. Mooi houts-
koolwerk in snelle,  typisch vegende techniek , bewust of misschien
wel het resultaat van een onvolledige fixatie. De composities waren
vanaf het begin al diagonaal.
Zijn zin om te experimenteren was onbeperkt. Wat hij toen al durfde!
Hij zou zich nu zeker drie keer gaan bedenken. Een onvolwassen hoofd
kent vele grenzen.
Wat hij in die tijd ook ontdekte (en wat hij nog steeds toepast) is het
alleen laten van de leegte.
Het was niet ongewoon om grote oppervlakten ongebruikt te laten.
Later begreep hij dat het zelfs een voorwaarde was voor een goed werk.
Totale afwezigheid van de beschrijvende details bleken noodzakelijk te
zijn.
Uiteindelijk zal een compleet leeg vlak alles zeggen.

(1. De mensen die mij kennen weten dat dit verhaal soms waar is)
(2. Je gelooft alleen dat wat je wilt geloven)